Sık görülen dolandırıcılıklar ve kaçınma yolları

Turistlere yönelik şiddet olayları burada nadirdir. Nadir olmayan şey, on yıllardır dönen bir avuç güven oyunudur. Hepsi aynı şekilde başlar: bir yabancı, siz istemeden bir sohbet açar.

Boyacının fırçası

Önünüzde yürüyen adamın fırçası düşer. Alıp uzatırsınız. Adam minnettardır, ayakkabınızı ücretsiz boyamakta ısrar eder, sonra yüksek bir fiyat söyler ve arkadaşları belirir. Ne yapmalı: fırçayı yerden almayın. Yürümeye devam edin.

"Size güzel bir mekân göstereyim"

Taksim ya da İstiklal civarında güler yüzlü, iyi giyimli biri sizinle İngilizce pratik yapar, sonra bildiği bir yerde bir şeyler içmeyi önerir. İçeride masanıza konsomatrisler katılır, kapıda güvenlik durur ve hesap yüzlerce euroyu bulur. Ne yapmalı: yeni tanıştığınız kimseyi kendi seçtiği mekâna kadar izlemeyin. Mekânı siz seçin; seçmediğiniz bir yerdeyseniz sipariş vermeden çıkın.

Sahte polis, pasaport isteyenler

Sivil giyimli biri rozet gösterir, "sahte banknot kontrolü" için pasaportunuzu ve paranızı görmek ister. Paranın bir kısmı kaybolur. Ne yapmalı: gerçek görevliler üniformalıdır ve paranızla ilgilenmez. En yakın karakola ya da turizm polisine birlikte yürüyebileceğinizi söyleyin. İş orada biter.

Çarşıda fiyatı söylenmeyen mal

Fiyatı konuşulmadan elinize tutuşturulan bir halı, bir lamba, bir kilo safran; eşya elinizdeyken rakam gelir ve rakam devasadır. Ne yapmalı: hiçbir şeye dokunmadan fiyatı sorun, yazılı isteyin ve Kapalıçarşı'da pazarlığın beklendiğini bilin. Kapalıçarşı pazar günleri ve resmî tatillerde kapalıdır.

Döviz bürosu oyunları

Tabelada muhteşem bir kur, sonra üstüne "komisyon"; ya da hızlıca sayılıp eksik verilen paralar. Ne yapmalı: paranızı vermeden önce elinize geçecek nihai tutarı yazılı isteyin ve gişeden ayrılmadan parayı orada sayın. Turistik köşeler yerine işlek ticaret sokaklarındaki büroları tercih edin ya da doğrudan kartla ödeyin.

Oynanmış taksimetre ve banknot değiştirme

Yanlış tarifeye ayarlanmış taksimetre, gereksiz uzun güzergâh ya da ödeme sırasında 500 liralık banknotunuzun 50 ile değiştirilmesi. Ne yapmalı: mümkünse BiTaksi veya Uber kullanın, banknotun değerini verirken sesli söyleyin ve fiş isteyin.

Dostluk bilekliği

Biri bileğinize "hediye" diye bir bileklik bağlar, ardından para ister. Ne yapmalı: elinizi uzatmayın ve "hayır, teşekkürler" deyin.

"Bugün kapalı — kuzenimin dükkânı var"

Ayasofya ya da Sultanahmet Camii yakınında yardımsever bir adam, mekânın tören nedeniyle kapalı olduğunu söyleyip alternatif önerir; alternatif bir dükkândır. Ne yapmalı: girişten kendiniz teyit edin. Müzelerin gerçek ziyaret saatleri vardır ve Sultanahmet Camii'nde namaz vakti kapanışları kısadır.

Yine de başınıza gelirse

1. Net biçimde hayır deyin, açıklama yapmayın ve kalabalık bir caddeye ya da dükkâna doğru yürüyün.
2. Parayı sokakta kovalamayın. Orada kazanabileceğiniz hiçbir şey riske değmez.
3. Ne kaydedebiliyorsanız fotoğraflayın: fiş, dükkân cephesi, plaka.
4. Polis için 112'yi arayın — 155 ve diğer acil hatlar artık bu numara üzerinden yönlendiriliyor — ya da Sultanahmet'teki turizm polisine gidin; ziyaretçilerle çalışmaya alışkındırlar.
5. Uygulamayı açıp temsilcinize yazın. İşletmeyi arayabilir, çeviri yapabilir, şikâyet sürecinde yardımcı olabilir; kartınız kapsıyorsa sizi bir avukatla görüştürebilir.

Kartla ödediyseniz aynı gün bankanızı arayın: kart ödemesine çoğu zaman itiraz edilebilir, nakde edilemez.